Aanstaande zondag wordt in het Stadsarchief Amsterdam de speelfilm Fietsen naar de maan uit 1963 vertoond. Over deze tragikomische film, over drie broers die de eindjes aan elkaar proberen te knopen in het Amsterdam van begin jaren zestig, schreef Harry Hosman een mooi stuk in Ons Amsterdam. De film is in 2015 voor het eerst opnieuw uitgebracht, ruim vijftig jaar na de eerste vertoning, die destijds jammerlijk flopte, maar later alsnog een succes werd vanwege het prachtige tijdsbeeld dat Fietsen naar de maan liet zien van de toen vervallen Nieuwmarktbuurt.
Kort na het overlijden van de regisseur van de film, Jef van der Heyden, ging conservator Rommy Albers van Eye Filmmuseum, bij wie ik ooit begonnen ben als stagiair, op onderzoek uit naar de film. Het bleek dat de kopie die Eye had incompleet was. Suzan Crommelin, die toen werkte bij Eye, herinnerde zich dat ze in het Stadsarchief weleens een stapel blikken had gezien met het etiket Fietsen naar de maan. Toen de blikken van Eye vergeleken werden met die van het Stadsarchief, kon de puzzel in elkaar worden gezet en de film weer compleet worden gemaakt.
Afgelopen maandag vierde Suzan haar afscheid. Ze ging met pensioen, na tien jaar gewerkt te hebben bij het Stadsarchief. Zij was hier verantwoordelijk voor de audiovisuele collectie. Deze collectie bestaat uit ruim 30.000 fysieke objecten (film, video, dvd en audio) en digitaal geboren bestanden, en omvat onder meer amateurfilms, documentaires, bedrijfsfilms en archieven van lokale omroepen vanaf ongeveer 1918 tot nu. Het wordt dit jaar het einde van een tijdperk, want ook Suzans collega Erik Schmitz, de conservator die altijd met veel plezier samen met Suzan de Cinema Amsterdam-vertoningen organiseerde, gaat dit najaar met pensioen.
Sinds vier jaar help ik Suzan regelmatig in verschillende projecten met het herordenen van de filmbeschrijvingen in de database, die vaak door vele vrijwilligers op evenzovele vele manieren waren ingevuld. Haar doorzettingsvermogen, humor en toewijding maakten het leuk om met haar samen te werken. Het leek weleens alsof we samen bezig waren met het ontwarren van een eindeloze knoop, waarbij we soms bijna radeloos werden maar ook veel in de lach zijn geschoten. Suzan kwam, en blijft hopelijk komen, op de huisfilmavonden die ik maandelijks organiseer en kwam mij zelfs opzoeken in Napels. De komende tijd zal ik zonder haar verder moeten bij het Stadsarchief, samen met collega-freelancer Rudmer Canjels, en zal haar expertise gaan missen. Een belangrijk project waar ik mee aan de slag zal gaan is het beschrijven van de ruim 150 filmblikken van … Fietsen naar de Maan.
Komende zondag is deze prachtige film te zien in het maandelijkse filmprogramma Cinema Amsterdam, om 15 uur in de filmzaal van het Stadsarchief! De vertoning is gratis, aanmelden is niet nodig.
verascoop.nl 