wat doet verascoop?

verascoop is veelzijdig inzetbaar voor research, publicaties, tentoonstellingstekste en journalistieke teksten. Als filmwetenschapper zoom ik in op de geschiedenis van film en kunst in de twintigste eeuw, en vooral op de wervelende en vernieuwende energie van de jaren twintig en dertig, waarin Gerrit Rietveld zijn Rietveld Schröderhuis bouwde, Charlie Chaplin Modern Times maakte en Bordewijk Bint schreef.

Scroll naar beneden voor een greep uit de projecten waar ik aan meewerk. Mijn opdrachtgevers zijn heel divers: van musea en archieven tot tijdschriften en documentairemakers. Journalistieke artikelen die ik daarnaast schreef voor o.a. Vrij Nederland, NRC en Tijdschrift Gen vind je in het portfolio op de homepage en onder wat schrijft verascoop.

Voor vragen en nieuwe opdrachten, mail naar Vera de Lange: vera@verascoop.nl.

Projecten

Carel Willink, De Zeppelin, 1933, Collectie Museum MORE

Carel Willink, De Zeppelin, 1933, Collectie Museum MORE, Copyright Sylvia Willink.

Catalogusteksten en filmresearch voor Museum MORE
Museum MORE (museum voor modern realisme) organiseert in mei 2020 een tentoonstelling over schilderkunst, fotografie en film in het interbellum. Op welke manier werd de schilderkunst beïnvloed door fotografie en film? Duidelijk is dat er veel wisselwerking was; fotografen, filmers en kunstenaars verkeerden in dezelfde kringen en zagen elkaar onder andere bij de Filmliga. Voor het filmgedeelte adviseer ik bij de selectie van de te vertonen fragmenten en schrijf ik drie hoofdstukken voor de catalogus. Museum MORE (in Gorssel, vlakbij Deventer) heeft een prachtige collectie, waarvan een groot deel in 2012 is overgenomen van de failliet gegane DSB-bank van Dirk Scheringa. De collectie bestaat uit werk van onder anderen Carel Willink, Jan Mankes, Pyke Koch, Dick Ket en Charley Toorop.

Stillfoto Regen, fotograaf onbekend.

Stillfoto van de film Regen, fotograaf onbekend

Filmresearch tentoonstelling Modern Perspectives
Sinds eind 2018 werk ik als filmresearcher en samensteller van de zaalteksten mee aan de tentoonstelling Modern Perspectives, die op 18 oktober 2019 in het Stadsarchief Amsterdam zal losbarsten. De tentoonstelling gaat in op de turbulente jaren twintig en dertig in Amsterdam, waarin avant-garde fotografen als Eva Besnyö en Carel Blazer en filmkunstenaars als Joris Ivens, Emiel van Moerkerken en Hans Richter veel experimenteerden en een nieuwe vormtaal ontdekten. Moderne ontwikkelingen als de toename van het verkeer en de opkomst van luchthaven Schiphol, maar ook de crisisperiode in de jaren dertig brachten ze in beeld met nieuwe technieken waaronder dubbeldruk, snelle montage en gewaagde camerastandpunten. Naast 200 foto’s zal er een groot aantal filmfragmenten te zien zijn, en zullen in de filmzaal ook volledige films gedraaid worden.

Openingstitel Land uit zee, Rudi Hornecker, 1950

Openingstitel Land uit zee, Rudi Hornecker, 1950

Plan van Aanpak filmcollectie Het Flevolands Archief
Een werkplek met uitzicht op de horizon, wie wil dat nou niet? In het laatste kwartaal van 2019 werk ik bij Het Flevolands Archief, in Lelystad, pal aan het Markermeer. Hier bevindt zich de RIJP-collectie, een unieke verzameling van circa 1000 films. In opdracht van de Rijksdienst IJsselmeerpolders werd vanaf de jaren vijftig het ontstaan van een nieuwe provincie door filmmakers als Bert Haanstra (En de zee was niet meer) en Rudi Hornecker (Land uit zee) in beeld gebracht. Het Plan van Aanpak dat ik ga schrijven, omvat onder andere de opslag, digitalisering en de ontsluiting van de films voor het publiek.

Lieven Hendriks, big moon revisited, 2018

Lieven Hendriks, Big moon revisited, 2018

Teksten voor tentoonstellingen in Museum IJsselstein
Voor Museum IJsselstein schrijf ik sinds 2017 regelmatig kunstenaarsteksten, die als toelichting bij de tentoonstellingen te lezen zijn. In maart 2019 deed ik dat voor de expositie Beeld Taal. Aanstormend talent van Galerie Pouloeuff, en vorige jaren de wintertentoonstelling Verlicht MIJ. Verlicht MIJ toont in het museum en in de zestiende-eeuwse kasteeltoren werk van hedendaagse kunstenaars en ontwerpers en heeft dit jaar als thema Nachtlandschappen. Koen Vermeule, Anke Roder, Evi Vingerling en andere kunstenaars voerden je mee in de donkere, raadselachtige nacht met fotografie, projecties, film en traditionele schilderkunst. Lees hier het blogbericht dat ik hierover schreef.

Animatieseminar apn nff_2018

Verslag seminar Animatieproducenten Nederland
In opdracht van Animatieproducenten Nederland (ApN) schrijf ik jaarlijks een uitgebreid Engelstalig verslag van het animatieseminar op het Nederlands Filmfestival. ApN organiseert deze bijeenkomsten om expertise over animatiefilm uit te wisselen en te vergroten. Het afgelopen seminar, getiteld Animatie produceren in en met China, vond plaats op 1 oktober 2018. Hoofdsprekers waren dit jaar de producent Manuel Cristóbal, animatiedocent Becky Bristow en producent Leontine Petit, allen internationaal opererende professionals die ervaring hebben met filmmaken in China. Het verslag is hier te lezen.

Handelingenkamer Tweede Kamer

Notuleren bij de Tweede Kamer
Sinds eind januari 2018 werk ik freelance als notulist bij de Dienst Verslag en Redactie van de Tweede Kamer. Deze dienst schrijft onder andere de verslagen van de plenaire vergaderingen van de Eerste en Tweede Kamer. Vroeger werden deze verslagen in boekvorm opgenomen in de bovenstaande prachtige bibliotheek van rijksbouwmeester Cornelis Hendrik Peters, een leerling van de beroemde architect Pierre Cuypers. Tegenwoordig worden ze binnen enkele uren gepubliceerd op de website. De verslagen volgen niet letterlijk wat er gezegd wordt, maar zijn ‘geredigeerd woordelijk’. Dat wil zeggen dat de teksten zo dicht mogelijk bij de spreker blijven, maar ook goed leesbaar moeten zijn. Wil je meer weten over wat de Dienst Verslag en Redactie allemaal doet, bekijk dan dit filmpje.

Still familiefilms Jacob Mees

Onderzoek en artikel amateurfilms familie Mees
Voor EYE Filmmuseum heb ik de collectie van amateurfilmer Jacob Mees (1885-1970), een telg van de bekende Rotterdamse bankiersfamilie, bekeken en beschreven. Begonnen in 1720 met de financiering van de handel, bestaat deze bank nog steeds onder de naam MeesPierson. De collectie bestaat uit 62 rollen 16mm films uit de periode 1926-1956. Jacob filmde met veel oog voor detail en sfeer zijn vrouw en vier kinderen die je in de loop van de films ziet opgroeien. Als vermogend man met een interesse voor mooie auto’s en vliegmachines -hier bovenstaand in zijn eigen ‘Koolmees’, filmde hij ook historische gebeurtenissen zoals de komst van de Graf Zeppelin in Rotterdam.  Zijn ogen nemen je mee naar de geschiedenis en vertellen het verhaal van zijn familie, waarover ik een artikel heb geschreven voor het mooie tijdschrift Gen.

Meisjes in vrijheid/Jeunes filles en liberte

Stillfoto Meisjes in vrijheid. Foto Merkelbach, collectie Stadsarchief

Artikel over de film Meisjes in vrijheid (1934)
Voor het Tijdschrift voor Mediageschiedenis schrijf ik een artikel over de totstandkoming van de eerste Vlaamse speelfilm met geluid. In deze totaal vergeten romantische komedie getiteld Meisjes in vrijheid uit 1934 winnen twee jonge Amsterdamse vrouwen met een schrijfwedstrijd een reisje naar de Ardennen. Zonder  het te weten worden ze gevolgd door een journalist met een camera. Aangezien dit een Belgische productie was, is deze in twee talen opgenomen: het Nederlands en het Frans. De crew reisde hiervoor naar de gloednieuwe geluidsfilmstudio Cinetone in Amsterdam, waar ik mijn scriptie over schreef. De film bevat prachtige opnames van onze hoofdstad, onder andere gefilmd vanuit rijdende trams. De makers kwamen grotendeels uit Berlijn, die waren uitgeweken vanwege het opkomende nazi-regime. Ik bespreek de film ook in relatie tot het groeiende nationalisme in de periode.

Truus Schroder-Schrader

Foto Lucien den Arend, 1982

Hoofdstuk over Truus Schröder-Schräder
In opdracht van het Centraal Museum heb ik een hoofdstuk geschreven voor een boek dat gepubliceerd is bij de tentoonstelling Rietvelds Meesterwerk: Leve De Stijl! die vanaf maart t/m 11 juni 2017 hier te zien is. Mijn hoofdstuk gaat over Truus Schröder-Schräder, bewoonster en opdrachtgeefster van het Rietveld-Schröderhuis. Deze weduwe stond als compagnon en geliefde enigszins in de schaduw van de beroemde architect Gerrit Rietveld, maar was ook zijn inspiratiebron en adviseur. Aan de hand van onder andere brieven en notitieboekjes, die door een embargo pas kort geleden zijn vrijgegeven, en interviews met huisgenoten, buurtbewoners en andere betrokkenen wil ik een beeld geven van haar intrigerende karakter en stijl. In haar persoonlijke archief dook ik nog nooit gepubliceerde familiefoto’s op, die een nieuwe blik geven op haar levensgeschiedenis. Het boek is te koop in het Centraal Museum en in het ticket office van het Rietveld Schröderhuis.

jagd_auf_dich_02

Rechtenonderzoek EYE Filmmuseum
Voor EYE Filmmuseum onderzocht ik de rechtenstatus van een groot aantal verweesde films uit de collectie. Dit zijn veelal oude films- waaronder speelfilms, Polygoonjournaals, amateurfilms en documentaires- waarbij de makers niet bekend of niet traceerbaar zijn. Tot voor kort mochten archieven hier niets mee doen. Een recente wetswijziging in het auteursrecht heeft ertoe geleid dat verweesde films wel gepubliceerd kunnen worden, mits er een  zorgvuldige zoektocht heeft plaatsgevonden naar de auteurs of nazaten van hen. Daarbij vind ik vele spannende maar ook tragische levensverhalen die zich achter de schermen van de Nederlandse filmgeschiedenis hebben afgespeeld. Een artikel dat ik heb geschreven over het rechtenonderzoek aan de hand van drie voorbeeldfilms vind je op het EYE Collectieblog.

William-Kentridge-Hacking Habitat

Tentoonstelling HACKING HABITAT
De leegstaande Wolvenpleingevangenis in Utrecht was in de lente van 2016 bezet door de kunstmanifestatie Hacking Habitat-Art of Control. Meer dan 80 kunstenaars, waaronder William Kentridge, Joseph Beuys en Fernando Sanchez Castillo werpen er een kritische en soms humoristische blik op de invloed van controle en technologie die overheid en bedrijven proberen uit te oefenen op ons dagelijks leven. Hoe kun je als burger je vrijheid behouden en je eigen habitat weer ‘terughacken’? Het is een grensoverschrijdend thema dat veel omvat, waaronder ontsnappingsroutes, vluchtelingenstromen en muziek. Door die thema’s te clusteren in tours voor de bezoekers, heb ik de tentoonstelling inzichtelijker gemaakt. Ook heb ik meegewerkt aan de communicatie door het schrijven van persberichten en nieuwsbrieven.

25-jarig regeringsjubileum Wilhelmina

Films en affiches EYE Collectie op de European Film Gateway
Filmmuseum EYE heeft ruim 600 films en 900 affiches vanaf 1898 uit hun collectie op de European Film Gateway geplaatst, waardoor dit unieke erfgoed voor een groot publiek te vinden en te bekijken is. Mij is gevraagd om dit aanbod te helpen aanvullen en opschonen. Daaronder viel het vertalen van filmbeschrijvingen in het Engels, het updaten van links naar de filmpjes en het toevoegen van metadata en rechtengegevens. De Nederlandse vroege films en experimentele films zijn ook te zien op de website van EYE.

NL-FMA-BT_ZP-7629-91 werkfoto Filmstad met kraan

Documentaire Loet C. Barnstijn’s Filmstad Den Haag
Deze filmstudio, opgericht door een joodse filmpionier, heeft maar negen jaar bestaan maar kende een fascinerende geschiedenis. Met de komst van de geluidsfilm begin jaren dertig ontstond er een ware hausse aan Nederlandse speelfilms. Beginnende met De Jantjes werden er veel succesvolle spreekende films gemaakt, mede doordat we hulp kregen van vele gerenommeerde, voor het naziregime gevluchte filmvaklieden uit het buitenland, waaronder Kurt Gerron. In 1944 kwam er een abrupt einde doordat de villa en de studiohallen op Landgoed Oosterbeek werden vernietigd door een Engelse V2-raket. Met historicus en publicist Willem van der Ham doe ik research voor een lange documentaire over deze studio en zijn oprichter.

Piet Paris Sit-in video

ARTtubefilm over Piet Paris
In het kader van onderstaand eerder project (Onderzoek Sit-in Centraal Museum) heb ik voor ARTtube samen met filmmaker Dominic van Buul een kort filmverslag geproduceerd van de Sit-in met Piet Paris. Dit wordt gebruikt voor promotiedoeleinden. Het resultaat is hier te zien.

SitInKlaskeOenema2013

Onderzoek Sit-in Centraal Museum
Het Centraal Museum gaf mij de opdracht onderzoek te doen naar de Sit-in, een activiteit die hier plaatsvindt. Directeur Edwin Jacobs interviewt sinds 2009 elke laatste zondag van de maand een kunstenaar of ontwerper van wie op dat moment werk te zien is in het Centraal Museum. Er zijn al vele bekende en interessante gasten voorbijgekomen, onder wie Dick Bruna, Bertus Mulder, Alexander van Slobbe en Jan Taminiau. Na vier jaar vond er een evaluatie plaats, waarvoor ik een managementadvies heb geschreven met de sterke en zwakke punten van het concept en aanbevelingen doe voor de toekomst.

Documentaireproject Rietveld Schröderhuis
In opdracht van het Centraal Museum en samen met regisseur Pieter-Rim de Kroon heb ik research gedaan voor een documentaire over het Rietveld Schröderhuis. Aan de hand van nieuw onderzoek, archiefmateriaal waaronder brieven en foto’s en interviews met oud-bewoners (er hebben in totaal meer dan 40 mensen in het huis gewoond!) wilden we een nieuw licht werpen op dit unieke Werelderfgoed.

gebouw_atlanta

Documentaireproject F.A. Warners
Het schrijven van een voorstel en het doen van research voor een AVRO Close Up- documentaire over de veelzijdige architect Philip (F.A.) Warners (1888-1952). Dit deed ik in opdracht van Windmill Film, het voormalige filmproductiebedrijf van regisseur Pieter-Rim de Kroon en producente Annemiek van der Hell, die onder andere de Gouden Kalfwinnende documentaire Hollands Licht maakten.

Meisjes in Vrijheid 1933

Fototentoonstelling Merkelbach in Stadsarchief Amsterdam
Het Stadsarchief Amsterdam organiseerde in september 2013 een tentoonstelling over het Merkelbach Fotoatelier, dat van 1913 tot 1969 gevestigd was boven het chique warenhuis Hirsch & Cie aan het Leidseplein. Atelier Merkelbach heeft een collectie nagelaten van meer dan 40.000 portretten, variërend van beroemdheden tot familieportretten van onbekende Amsterdammers. Zij fotografeerden ook op de filmset, waarnaar ik onderzoek heb gedaan. Voor de website Red een portret schreef ik artikelen over filmstills die in de jaren dertig in filmstudio Cinetone werden gemaakt.

Een gedachte over “wat doet verascoop?

  1. Ik geef hierbij toestemming voor het gebruik van mijn foto van Truus Schröder-Schräder op deze pagina.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: